Hướng dẫn giải quyết chế độ thai sản của giáo viên trùng với thời gian nghỉ hè
Chế độ thai sản của giáo viên trùng với thời gian nghỉ hè là vướng mắc thực tiễn mà nhiều giáo viên và nhà trường gặp phải mỗi năm, đặc biệt khi lịch sinh con rơi vào khoảng tháng 5 đến tháng 8. Từ ngày 22/4/2025, Thông tư 05/2025/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có quy định mới bổ sung trực tiếp về xử lý tình huống chế độ thai sản của giáo viên trùng với thời gian nghỉ h, cùng eBHXH tìm hiểu kỹ hơn nhé.
Quy định về thời gian nghỉ thai sản của giáo viên
Theo quy định hiện hành, thời gian nghỉ thai sản của giáo viên được hưởng như sau:
Căn cứ theo Điều 139 Bộ luật Lao động 2019, thời gian nghỉ thai sản của lao động nữ như sau:
- Lao động nữ sinh con thứ nhất: được nghỉ 6 tháng trước và sau khi sinh (thời gian nghỉ trước khi sinh không quá 2 tháng).
- Lao động nữ sinh con thứ hai (từ ngày 01/7/2026 theo Nghị định 168/2026/NĐ-CP): được nghỉ 7 tháng trước và sau khi sinh.
- Sinh đôi trở lên: tính từ con thứ hai, mỗi con được nghỉ thêm 1 tháng.
Trong thời gian nghỉ thai sản, giáo viên nữ được hưởng trợ cấp thai sản từ quỹ BHXH bằng 100% mức bình quân tiền lương đóng BHXH 6 tháng liền kề trước khi nghỉ (Không hưởng lương từ nhà trường trong khoảng thời gian này)
Theo khoản 2 Điều 53 Luật BHXH 2024, giáo viên nam khi vợ sinh con được nghỉ như sau:
- Vợ sinh thường: nghỉ 5 ngày làm việc.
- Vợ sinh con phải phẫu thuật, sinh non dưới 32 tuần tuổi: nghỉ 7 ngày làm việc.
- Vợ sinh đôi: nghỉ 10 ngày làm việc; sinh đôi trở lên mà phải phẫu thuật: nghỉ 14 ngày làm việc.
- Vợ sinh con thứ hai: nghỉ 10 ngày làm việc (quy định mới theo Luật Dân số 2025).
Giáo viên nghỉ thai sản trùng với thời gian nghỉ hè thì giải quyết thế nào?
Từ ngày 22/4/2025, khoản 2 và khoản 3 Điều 6 Thông tư 05/2025/TT-BGDĐT quy định rõ ràng về xử lý chế độ thai sản của giáo viên trùng với thời gian nghỉ hè.
Theo khoản 2 Điều 6 Thông tư 05/2025/TT-BGDĐT, khi thời gian nghỉ hè và thời gian nghỉ thai sản của giáo viên nữ có giai đoạn trùng nhau (ngoài thời gian nghỉ lễ, tết và các ngày nghỉ khác theo quy định), thời gian nghỉ của giáo viên bao gồm:
(i) Thời gian nghỉ thai sản theo quy định của pháp luật về BHXH và lao động.
(ii) Thời gian nghỉ hè ngoài thời gian nghỉ thai sản (tức là phần thời gian nghỉ hè không bị chồng lấn với thời gian nghỉ thai sản - có thể trước hoặc sau thời gian nghỉ thai sản).
Ngoài ra, nếu thời gian nghỉ hè ngoài thời gian nghỉ thai sản ít hơn số ngày nghỉ hằng năm theo quy định của Bộ luật Lao động, giáo viên được nghỉ thêm một số ngày để đảm bảo đủ quyền lợi nghỉ hằng năm.
Ví dụ minh họa: Giáo viên nữ dạy phổ thông bắt đầu nghỉ thai sản từ ngày 01/6/2026. Thời gian nghỉ thai sản là 6 tháng (đến hết 30/11/2026). Thời gian nghỉ hè của trường từ 01/6 đến 31/7/2026 (2 tháng). Trong trường hợp này, toàn bộ thời gian nghỉ hè (2 tháng) trùng với thời gian nghỉ thai sản. Theo quy định mới, giáo viên vẫn được hưởng đủ 6 tháng nghỉ thai sản, đồng thời được bố trí nghỉ thêm đủ số ngày nghỉ hằng năm (hoặc nhận thanh toán tiền nghỉ năm) do toàn bộ nghỉ hè đã bị trùng thai sản.
- Trong thời gian nghỉ chế độ thai sản khi vợ sinh con, giáo viên nam được tính dạy đủ định mức tiết dạy theo quy định và không phải dạy bù.
- Tuy nhiên, trường hợp thời gian nghỉ chế độ thai sản khi vợ sinh con của giáo viên nam trùng với thời gian nghỉ hè thì không được nghỉ bù.
Đây là điểm khác biệt quan trọng giữa giáo viên nữ và giáo viên nam: giáo viên nữ được hưởng thêm thời gian nghỉ hè bù ngoài thời gian thai sản, còn giáo viên nam nếu thời gian nghỉ thai sản rơi vào kỳ nghỉ hè thì không được hưởng bù thêm.
Một nội dung quan trọng liên quan đến chế độ thai sản của giáo viên trùng với thời gian nghỉ hè là quyền lợi về nghỉ hằng năm.
Theo khoản 7 Điều 6 Nghị định 45/2013/NĐ-CP (hiện được kế thừa trong Nghị định 145/2020/NĐ-CP hướng dẫn Bộ luật Lao động 2019), thời gian nghỉ hưởng chế độ thai sản được coi là thời gian làm việc để tính số ngày nghỉ hằng năm.
Thời gian nghỉ hè của giáo viên bao gồm cả thời gian nghỉ hằng năm theo quy định:
- Giáo viên mầm non: 8 tuần nghỉ hè (theo Thông tư 48/2011/TT-BGDĐT và Thông tư 05/2025/TT-BGDĐT).
- Giáo viên phổ thông: 8 tuần nghỉ hè, trong đó có cả thời gian nghỉ hằng năm theo Bộ luật Lao động.
Khi toàn bộ hoặc phần lớn thời gian nghỉ hè bị trùng với thời gian nghỉ thai sản, phần ngày nghỉ hằng năm chưa được sử dụng sẽ được xử lý theo một trong hai phương án:
Phương án 1 - Bố trí nghỉ bù vào thời điểm khác: Căn cứ kế hoạch năm học, quy mô, đặc điểm và điều kiện cụ thể của từng trường, Hiệu trưởng bố trí cho giáo viên nghỉ hằng năm bổ sung theo quy định tại Điều 111 và Điều 112 Bộ luật Lao động 2019. Đây là phương án ưu tiên theo tinh thần Công văn 1125/NGCBQLGD-CSNGCB.
Phương án 2 - Thanh toán tiền nghỉ hằng năm: Trường hợp do yêu cầu công tác, cơ sở giáo dục không thể bố trí được thời gian nghỉ hằng năm cho giáo viên, giáo viên được thanh toán tiền nghỉ hằng năm theo quy định tại Điều 114 Bộ luật Lao động 2019. Mức thanh toán tiền nghỉ năm được xác định theo khoản 2 Điều 5 Thông tư 141/2011/TT-BTC.
Thủ tục giải quyết chế độ thai sản của giáo viên trùng với thời gian nghỉ hè
Để đảm bảo quyền lợi khi chế độ thai sản của giáo viên trùng với thời gian nghỉ hè, giáo viên và nhà trường cần thực hiện theo các bước sau:
Bước 1 - Giáo viên thông báo và nộp hồ sơ nghỉ thai sản: Giáo viên thông báo cho nhà trường về dự kiến ngày sinh, thời điểm bắt đầu nghỉ thai sản và nộp đầy đủ hồ sơ hưởng chế độ thai sản cho phòng hành chính - nhân sự của trường.
Bước 2 - Nhà trường xác định khoảng thời gian trùng: Phòng nhân sự so sánh thời gian nghỉ hè của trường (theo kế hoạch năm học được Sở hoặc Phòng GD&ĐT phê duyệt) với thời gian nghỉ thai sản của giáo viên để xác định số ngày/tuần trùng nhau.
Bước 3 - Xác định số ngày nghỉ hằng năm còn thiếu: Tính số ngày nghỉ hằng năm chưa được sử dụng do thời gian nghỉ hè bị trùng với thai sản, làm cơ sở để bố trí nghỉ bù hoặc thanh toán.
Bước 4 - Bố trí nghỉ bù hoặc thanh toán tiền nghỉ hằng năm: Hiệu trưởng căn cứ kế hoạch năm học, thực tế công tác của trường để quyết định bố trí nghỉ bù vào thời điểm phù hợp hoặc làm thủ tục thanh toán tiền nghỉ năm nếu không bố trí được.
Bước 5 - Lập hồ sơ và lưu trữ: Nhà trường lập biên bản thỏa thuận giữa Hiệu trưởng và giáo viên về phương án xử lý, ban hành quyết định phê duyệt và lưu vào hồ sơ nhân sự của giáo viên.
Chế độ thai sản của giáo viên trùng với thời gian nghỉ hè không còn là vùng xám pháp lý từ khi Thông tư 05/2025/TT-BGDĐT có hiệu lực. Hiểu đúng quy định về chế độ thai sản của giáo viên trùng với thời gian nghỉ hè sẽ giúp cả giáo viên và nhà trường chủ động xử lý tình huống này một cách công bằng, đúng pháp luật và tránh phát sinh tranh chấp không đáng có.