Mức Hưởng Bảo Hiểm Xã Hội 1 Lần Mới Nhất: Điều Kiện, Hồ Sơ và Thủ Tục
Mức hưởng bảo hiểm xã hội 1 lần là câu hỏi được rất nhiều người lao động quan tâm, đặc biệt sau khi Luật Bảo hiểm xã hội 2024 (số 41/2024/QH15) chính thức có hiệu lực từ ngày 01/7/2025 với nhiều thay đổi đáng chú ý về điều kiện và cách tính. Bài viết dưới đây của eBHXH sẽ tổng hợp đầy đủ điều kiện, mức hưởng bảo hiểm xã hội 1 lần, hồ sơ và thủ tục thực hiện theo quy định mới nhất.
Điều kiện hưởng bảo hiểm xã hội 1 lần
Không phải người lao động nào cũng được rút bảo hiểm xã hội 1 lần. Căn cứ theo Điều 70 và Điều 102 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, người lao động phải đáp ứng một trong các điều kiện dưới đây mới đủ cơ sở giải quyết mức hưởng bảo hiểm xã hội 1 lần:
- Đủ tuổi hưởng lương hưu mà chưa đủ năm đóng
Người lao động đã đến tuổi nghỉ hưu (nam đủ 62 tuổi, nữ đủ 61 tuổi tính đến năm 2026) nhưng chưa đủ 15 năm đóng bảo hiểm xã hội và không tiếp tục đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện thì được hưởng bảo hiểm xã hội 1 lần.
- Ra nước ngoài để định cư
Người lao động có nhu cầu ra nước ngoài định cư hợp pháp được yêu cầu hưởng bảo hiểm xã hội 1 lần trước khi xuất cảnh, không phụ thuộc vào số năm đã đóng.
- Mắc bệnh nặng, nguy hiểm đến tính mạng
Người lao động đang mắc một trong các bệnh: ung thư, bại liệt, xơ gan cổ trướng mất bù, lao nặng, nhiễm HIV đã chuyển sang giai đoạn AIDS hoặc các bệnh khác theo quy định của Bộ Y tế được hưởng bảo hiểm xã hội 1 lần.
- Suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên hoặc khuyết tật đặc biệt nặng
Người lao động được xác định suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên theo kết luận của Hội đồng giám định y khoa, hoặc được xác nhận là người khuyết tật đặc biệt nặng theo quy định pháp luật về người khuyết tật.
- Người lao động tham gia BHXH bắt buộc sau ngày 01/7/2025
Đây là nhóm quan trọng theo quy định mới. Người lao động tham gia lần đầu từ ngày 01/7/2025 trở đi chỉ được hưởng bảo hiểm xã hội 1 lần khi thuộc một trong các trường hợp nêu trên.
Người đã tham gia BHXH trước ngày 01/7/2025 vẫn áp dụng các quy định chuyển tiếp theo Nghị quyết 93/2015/QH13 và Luật BHXH 2014 trong một khoảng thời gian xác định.
Lưu ý quan trọng: Người đang hưởng trợ cấp thất nghiệp không được giải quyết hưởng bảo hiểm xã hội 1 lần trong cùng thời gian đó. Đồng thời, người đã đủ điều kiện hưởng lương hưu hàng tháng không được đồng thời yêu cầu hưởng bảo hiểm xã hội 1 lần.
Cách tính mức hưởng bảo hiểm xã hội 1 lần
Căn cứ theo khoản 3 Điều 70 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, mức hưởng bảo hiểm xã hội 1 lần được tính theo số năm đã đóng và mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH, cụ thể:
- Mỗi năm đóng trước năm 2014: được tính bằng 1,5 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH.
- Mỗi năm đóng từ năm 2014 trở đi: được tính bằng 2 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH.
Công thức tính mức hưởng bảo hiểm xã hội 1 lần:
Mức hưởng BHXH 1 lần = (1,5 x Mức bình quân tiền lương x Số năm đóng trước 2014) + (2 x Mức bình quân tiền lương x Số năm đóng từ 2014 trở đi)
Trường hợp thời gian đóng chưa đủ 01 năm: mức hưởng bằng số tiền đã đóng nhưng tối đa không vượt quá 02 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH.
Ví dụ minh họa:
Người lao động có 10 năm đóng BHXH bắt buộc (3 năm trước 2014, 7 năm từ 2014 trở đi), mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH là 10 triệu đồng.
Mức hưởng = (1,5 x 10.000.000 x 3) + (2 x 10.000.000 x 7) = 45.000.000 + 140.000.000 = 185.000.000 đồng.
Căn cứ theo khoản 2 Điều 102 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, công thức và tỷ lệ tính mức hưởng bảo hiểm xã hội 1 lần cho người tham gia BHXH tự nguyện tương tự nhóm bắt buộc nhưng căn cứ tính là mức bình quân thu nhập tháng đóng BHXH thay vì tiền lương:
Mỗi năm đóng trước năm 2014: tính bằng 1,5 lần mức bình quân thu nhập tháng đóng BHXH.
Mỗi năm đóng từ năm 2014 trở đi: tính bằng 2 lần mức bình quân thu nhập tháng đóng BHXH.
Trường hợp đóng chưa đủ 01 năm: mức hưởng bằng số tiền đã đóng nhưng không vượt quá 02 lần mức bình quân thu nhập làm căn cứ đóng BHXH.
Theo khoản 6 Điều 5 Luật BHXH 2024, khi tính mức hưởng bảo hiểm xã hội 1 lần, thời gian có tháng lẻ được quy đổi như sau:
+ Từ 01-06 tháng tính là 0,5 năm
+ Từ 07-11 tháng tính là 1 năm
Lưu ý: theo dự thảo sửa đổi Luật BHXH năm 2024 dự kiến có hiệu lực từ 01/3/2027, cách làm tròn này sẽ được chi tiết hóa thành 4 mức (0,25 năm; 0,5 năm; 0,75 năm; 1 năm) để công bằng hơn cho người lao động.
Theo Điều 78 và Điều 106 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, hồ sơ cơ bản để đề nghị hưởng mức hưởng bảo hiểm xã hội 1 lần gồm:
Hồ sơ chung cho tất cả các trường hợp:
- Sổ bảo hiểm xã hội (bản điện tử hoặc bản giấy).
- Văn bản đề nghị hưởng BHXH 1 lần (Mẫu số 14-HSB theo Quyết định 2222/QĐ-BHXH, đã được sửa đổi bởi Quyết định 313/QĐ-BHXH năm 2026).
Bổ sung theo từng trường hợp cụ thể:
- Với người ra nước ngoài định cư: nộp thêm bản sao giấy xác nhận của cơ quan có thẩm quyền về việc thôi quốc tịch Việt Nam, hoặc bản dịch tiếng Việt được chứng thực của một trong các giấy tờ như hộ chiếu do nước ngoài cấp; thị thực cho phép nhập cảnh định cư; thẻ thường trú dài hạn ở nước ngoài hoặc giấy tờ hợp pháp khác thể hiện việc định cư ở nước ngoài theo quy định Chính phủ.
- Với người mắc bệnh nặng: nộp thêm bản tóm tắt hồ sơ bệnh án hoặc bản chính/bản sao giấy ra viện có ghi chẩn đoán bệnh thuộc danh mục quy định.
- Với người suy giảm khả năng lao động hoặc khuyết tật đặc biệt nặng: nộp thêm biên bản giám định mức suy giảm khả năng lao động của Hội đồng giám định y khoa, hoặc bản sao giấy xác nhận mức độ khuyết tật đặc biệt nặng do cơ quan có thẩm quyền cấp.
Số lượng hồ sơ: 01 bộ cho mỗi lần đề nghị. Toàn bộ giấy tờ có thể nộp dưới dạng bản điện tử (scan, ảnh chụp rõ nét) khi nộp hồ sơ trực tuyến qua Cổng dịch vụ công BHXH Việt Nam.
Quy trình hưởng bảo hiểm xã hội 1 lần
Quy trình nhận mức hưởng bảo hiểm xã hội 1 lần được thực hiện theo 3 bước theo Quyết định 2222/QĐ-BHXH (sửa đổi bởi Quyết định 313/QĐ-BHXH năm 2026):
Bước 1 - Nộp hồ sơ
Người lao động chuẩn bị đầy đủ hồ sơ theo quy định và nộp cho cơ quan BHXH theo một trong các hình thức:
- Nộp hồ sơ trực tuyến: đăng nhập vào Cổng dịch vụ công BHXH Việt Nam (baohiemxahoi.gov.vn) hoặc ứng dụng VssID, điền thông tin và tải lên hồ sơ điện tử. Đây là hình thức được ưu tiên, giúp tiết kiệm thời gian và theo dõi tiến độ xử lý.
- Nộp hồ sơ trực tiếp: nộp tại cơ quan BHXH cấp huyện nơi người lao động cư trú, hoặc tại Trung tâm Phục vụ hành chính công các cấp.
- Gửi hồ sơ qua bưu điện: gửi hồ sơ qua đường bưu chính công ích đến địa chỉ cơ quan BHXH có thẩm quyền.
Bước 2 - Cơ quan BHXH tiếp nhận và giải quyết
Theo khoản 3 Điều 79 và khoản 3 Điều 107 Luật BHXH 2024, cơ quan BHXH có tối đa 07 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ để giải quyết; nếu không giải quyết phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do.
Trên thực tế, theo thủ tục hành chính công bố bởi BHXH Việt Nam, thời hạn xử lý được rút ngắn còn tối đa 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ, bao gồm cả bước phê duyệt và ký số quyết định chi trả.
Bước 3 - Nhận kết quả và tiền trợ cấp
Sau khi hồ sơ được duyệt, người lao động nhận được:
- Quyết định về việc hưởng BHXH 1 lần (Mẫu số 07B-HSB).
- Bản quá trình đóng BHXH (Mẫu số 04-HSB) xác nhận các năm đóng đã được tính vào mức hưởng.
- Tiền trợ cấp BHXH 1 lần được chi trả qua tài khoản ngân hàng cá nhân đã đăng ký hoặc bằng tiền mặt qua bưu điện tùy theo lựa chọn.
Người lao động nên đăng ký tài khoản ngân hàng với cơ quan BHXH để nhận tiền nhanh chóng và an toàn, tránh rủi ro trong quá trình nhận tiền mặt.
Việc rút mức hưởng bảo hiểm xã hội 1 lần đồng nghĩa với việc toàn bộ thời gian đóng BHXH trước đó bị xóa sổ. Người lao động sẽ mất đi cơ hội tích lũy để hưởng lương hưu hàng tháng - khoản thu nhập ổn định suốt đời sau tuổi nghỉ hưu.
Vì vậy, trước khi quyết định rút, người lao động nên cân nhắc kỹ các yếu tố: số năm còn thiếu để đủ điều kiện hưởng lương hưu; khả năng tiếp tục tham gia BHXH (bắt buộc hoặc tự nguyện); mức lương hưu dự kiến nếu tích lũy thêm; và tình hình tài chính thực tế của bản thân và gia đình.
Mức hưởng bảo hiểm xã hội 1 lần theo Luật BHXH 2024 được tính theo công thức rõ ràng dựa trên số năm đóng và mức bình quân tiền lương hoặc thu nhập tháng đóng. Tuy nhiên, đây là quyết định tài chính dài hạn quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến an sinh tuổi già, vì vậy người lao động nên cân nhắc thận trọng trước khi thực hiện.