Hướng dẫn đăng ký đóng và cấp thẻ BHYT cho người chỉ tham gia BHYT - Quyết định 2695/QĐ-BTC
Không có hợp đồng lao động, không nhận lương hưu, nhưng nhiều người dân vẫn muốn có thẻ BHYT để được quỹ bảo hiểm chi trả khi đi khám bệnh. Bài viết hướng dẫn đăng ký đóng và cấp thẻ BHYT cho người chỉ tham gia BHYT thực hiện đúng ngay từ lần đầu và sớm nhận thẻ BHYT. Cùng eBHXH tìm hiểu nhé.
Đối tượng nào tham gia bảo hiểm y tế tự nguyện?
Người chỉ tham gia BHYT là người không đóng bảo hiểm xã hội hay bảo hiểm thất nghiệp mà chỉ đóng riêng bảo hiểm y tế. Theo khoản 10 Điều 1 Luật Bảo hiểm y tế sửa đổi 2024, đối tượng tham gia bảo hiểm y tế tự nguyện bao gồm:
- Người thuộc hộ gia đình tham gia BHYT theo hình thức hộ gia đình;
- Người sinh sống, làm việc hoặc được nuôi dưỡng, chăm sóc trong các cơ sở từ thiện, tôn giáo;
- Người lao động đang nghỉ không hưởng lương hoặc tạm hoãn hợp đồng lao động;
- Những người khác không thuộc các trường hợp trên.
Ngoài ra, người được ngân sách nhà nước đóng toàn bộ hoặc hỗ trợ một phần mức đóng cũng làm thủ tục để được cấp thẻ BHYT, chỉ khác nhau ở nơi nộp hồ sơ.
Căn cứ theo Quyết định 2695/QĐ-BTC, thành phần hồ sơ đăng ký đóng, cấp thẻ bảo hiểm y tế phân theo từng nhóm đối tượng cụ thể sau:
- Tờ khai tham gia, điều chỉnh thông tin BHYT (Mẫu số 2 kèm Nghị định 188/2025/NĐ-CP) khi đăng ký lần đầu hoặc điều chỉnh trực tiếp;
- Giấy ra viện ghi rõ việc hiến bộ phận cơ thể, nếu thuộc diện đã hiến;
- Bản chụp giấy tờ chứng minh quyền lợi cao hơn (nếu có) như giấy chứng nhận người có công, hộ nghèo, hộ cận nghèo hoặc quyết định trợ cấp xã hội.
- Tờ khai đơn vị (Mẫu TK3-TS) khi đăng ký lần đầu, chuyển địa bàn hoặc thay đổi thông tin;
- Danh sách người tham gia BHYT (Mẫu số 3 theo Nghị định 188/2025/NĐ-CP);
- Hồ sơ của từng người tham gia.
- Tờ khai đơn vị (Mẫu TK3-TS) khi đăng ký lần đầu
- Danh sách thành viên hộ gia đình tham gia BHYT (Mẫu số 4)
- Hồ sơ của người tham gia đóng BHYT
Đối tượng tham gia nộp Mẫu TK1-TS. Nếu ủy quyền cho người khác nhận tiền thì kèm văn bản ủy quyền đã chứng thực.
Điểm thuận lợi là người chỉ tham gia BHYT không phải nộp lại giấy tờ nếu thông tin đã có trong cơ sở dữ liệu được kết nối, chia sẻ.
Thủ tục đăng ký đóng và cấp thẻ BHYT đối với người chỉ tham gia BHYT
Căn cứ tại mục 3 Phần II Phụ lục ban hành kèm Quyết định 2695/QĐ-BTC, người chỉ tham gia BHYT thực hiện theo các bước sau đây:
Bước 1: Chuẩn bị và nộp hồ sơ
- Người tham gia thực hiện kê khai hồ sơ và nộp hồ sơ cho tổ chức hỗ trợ phát triển đối tượng, cơ quan BHXH hoặc cho cơ quan quản lý người chỉ tham gia đóng BHYT.
- Tổ chức hỗ trợ phát triển đối tượng có trách nhiệm kê khai, lập danh sách người đăng ký tham gia BHYT, thực hiện thu tiền, gửi hồ sơ điện tử, đóng tiền cho cơ quan BHXH.
- Cơ quan quản lý người chỉ tham gia BHXH thực hiện kê khai, lập danh sách và gửi hồ sơ trực tiếp đến cơ quan BHXH.
Bước 2: Tiếp nhận hồ sơ
Sau đó, cơ quan BHXH tiếp nhận hồ sơ, kiểm tra và giải quyết hồ sơ trong thời hạn 5 ngày làm việc kể từ ngày nhận đầy đủ hồ sơ theo quy định.
Nếu hồ sơ chưa đạt yêu cầu (chưa chính xác, chưa đầy đủ) thì cơ quan BHXH có thông báo hướng dẫn bổ sung, trả lại hồ sơ và ghi rõ lý do.
Bước 3: Nhận kết quả giải quyết
Người chỉ tham gia bảo hiểm y tế nhận kết quả hồ sơ theo quy định.
Mức đóng hằng tháng bằng 4,5% mức lương cơ sở. Từ 01/7/2026, lương cơ sở là 2,53 triệu đồng/tháng theo Nghị định 161/2026/NĐ-CP, nên số tiền phải đóng như sau:
|
Thành viên trong hộ |
Tỷ lệ so với người thứ nhất |
Số tiền đóng |
|
Người thứ nhất |
100% |
113.850 đồng/tháng |
|
Người thứ hai |
70% |
79.695 đồng/tháng |
|
Người thứ ba |
60% |
68.310 đồng/tháng |
|
Người thứ tư |
50% |
56.925 đồng/tháng |
|
Từ người thứ năm |
40% |
45.540 đồng/tháng |
Giá trị sử dụng của thẻ bảo hiểm y tế
Thời điểm thẻ BHYT có hiệu lực phụ thuộc vào việc tham gia liên tục hay không:
Tham gia lần đầu hoặc gián đoạn từ 90 ngày trở lên (theo hộ gia đình, cận nghèo, học sinh, sinh viên): thẻ BHYT có giá trị sau 30 ngày kể từ ngày đóng đủ tiền;
Tham gia liên tục từ lần thứ hai: thẻ BHYT mới được nối tiếp ngay sau ngày hết hạn của thẻ cũ.
Vì vậy, người chỉ tham gia BHYT nên gia hạn sớm, tránh để thẻ BHYT hết hạn rồi mới đóng, vì khi đó phải chờ thêm 30 ngày mới được hưởng quyền lợi.
Không. Mỗi người chỉ có một mã số BHYT duy nhất, thẻ giấy và thẻ BHYT điện tử có giá trị pháp lý như nhau.
Nộp Mẫu TK1-TS để đề nghị hoàn trả tiền đóng BHYT theo quy định.
Có. Người chỉ tham gia BHYT thuộc nhóm không bắt buộc có thể tự đăng ký theo hộ gia đình hoặc đóng theo nhóm đối tượng phù hợp.
Thủ tục đăng ký đóng và cấp thẻ BHYT đối với người chỉ tham gia BHYT khá ngắn gọn và đơn giản. Dù nộp trực tiếp hay trực tuyến, bạn nên đóng sớm và liên tục để thẻ BHYT không bị gián đoạn. Trước khi làm, hãy kiểm tra lại tại cơ quan BHXH hoặc Cổng Dịch vụ công vì mức đóng và quy trình có thể được điều chỉnh theo từng thời điểm.